Polish Printmaking

27.11.2008

M?üODA GRAFIKA POLSKA

M?üODA GRAFIKA POLSKA

Biennale Grafiki Studenckiej w Poznaniu
prof. zw. Miros??aw Paw??owski


Katedra Grafiki AS P w Poznaniu prowadzi od 1995 roku o??ywion─? wymian─? wystaw prac student??w pomi─?dzy Akademiami Sztuk Pi─?knych i innymi uczelniami artystycznymi w Polsce. Wymiany te spotykaj─? si─? z du??ym zainteresowaniem student??w, pozwalaj─? bowiem spojrze─? na r????ne metody realizacji zamierze?? warsztatowych czy idei artystycznych. Stwarzaj─? mo??liwo??─? uwa??nego prze??ledzenia i por??wnania dorobku pracowni graficznych z r????nych o??rodk??w w kraju. Konfrontuj─? postawy artystyczne, mo??liwo??ci techniczne czy programy nauczania.

Z idei wymiany wystaw pomi─?dzy uczelniami artystycznymi w 1998 roku zrodzi?? si─? pomys?? powo??ania do ??ycia Og??lnopolskiego Biennale Grafiki Studenckiej, kt??rego pomys??odawcami i p????niejszymi kuratorami byli: prof. Stefan Ficner i prof. Miros??aw Paw??owski.

W latach 1999-2008 Biennale zosta??o pokazane w galeriach wielu miast na terenie kraju. Organizatorzy stale wsp????pracuj─? z Galeri─? Miejsk─? Arsena?? i Galeri─? Stary Browar w Poznaniu, Galeri─? Sztuki Wozownia w Toruniu, Pa??stwow─? Galeri─? Sztuki Wie??a Ci??nie?? w Koninie (do 2006), a ostatnio z Wydzia??em Artystycznym U?? w Cieszynie i RoNDo Sztuki ASP w Katowicach.

Organizuj─?c cykliczne przegl─?dy najm??odszej grafiki, naszym celem jest wy??onienie najciekawszych postaw tw??rczych spo??r??d studiuj─?cej m??odzie??y oraz u??atwienie im startu do dojrza??ej kariery artystycznej .

Ju?? od pierwszej edycji zg??aszano ponad 1000 prac. Przytocz─? kilka danych statystycznych, kt??re, w moim odczuciu, charakteryzuj─? stopie?? zainteresowania najm??odszych adept??w sztuki graficznej naszym przegl─?dem:

I Biennale 1999 do konkursu zg??oszono 1005 prac 314 os??b. Jury wybra??o 250, kt??re zakwalifikowano do udzia??u w wystawie pokonkursowej. Wystawa odwiedzi??a Zielon─? G??r─?, Katowice, Przemy??l, Gorz??w Wlkp., Sopot i Toru??. II Biennale 2001: wp??yn─???o 1021 prac 310 os??b. Z tej liczby wybrano 196 grafik 115 autor??w i zakwalifikowano do udzia??u w wystawie pokonkursowej.

II Og??lnopolskie Biennale Grafiki Studenckiej Pozna?? 2001 prezentowane by??o w galerii Wie??a Ci??nie?? w Koninie, BWA w Toruniu i na Zamku w Ksi─???u .

III Biennale 2003: do konkursu zg??oszono 1046 prac 324 autor??w. Jury wybra??o 170 grafik 123 autor??w, kt??re zakwalifikowano do udzia??u w wystawie pokonkursowej.

III Og??lnopolskie Biennale Grafiki Studenckiej Pozna?? 2003 prezentowane by??o w galerii Wie??a Ci??nie?? w Koninie, Galerii Sztuki Wozownia w Toruniu i BWA w Katowicach.

IV Biennale 2005: do konkursu zg??osi??o si─? a?? 324 student??w, nadsy??aj─?c w sumie 1246 prac. Jury wybra??o 170 grafik 123 autor??w, kt??re zakwalifikowano do udzia??u w wystawie pokonkursowej. Wystawa zosta??a pokazana w U?? w Cieszynie 2005, podczas Mi─?dzynarodowej Konferencji Grafik??w 4 Impact-Kontakt Pozna?? - Berlin w Starym Browarze w Poznaniu 2005 i w Auli warszawskiej AS P 2006 .

V Biennale 2007: na konkurs wp??yn─???y 1023 prace 386 autor??w. Jury zakwalifikowa??o 163 prace 115 autor??w do wystawy pokonkursowej. Du??y fragment wystawy V BGS bra?? udzia?? w wielkim pokazie polskiej grafiki Trans_grafika - Eastern European Graphic Art w Hangaram Museum w Seulu, Korea Pd., podczas SI PA Ô??07 oraz w programie Mi─?dzynarodowej Konferencji Grafik??w 5 Impact w Tallinie, Estonia (Trans_Graphic - Polish Prints).
W 2008 roku planowany jest pokaz prac konkursowych w Rondzie Sztuki ASP w Katowicach, w Posters Gallery w Helsinkach i na U?? w Cieszynie.

Co mo??na powiedzie─? o najm??odszej generacji m??odych polskich grafik??w? Na pewno to, ??e ich postawy s─? zr????nicowane, s─? poszukuj─?cy, a ka??dy z nich pragnie zaznaczy─? w??asn─? indwidualno??─?.

Przez osiem lat istnienia Biennale Grafiki Studenckiej daje si─? zauwa??y─? pewien charakterystyczny rys przysy??anych grafik: jest to rys okre??laj─?cy uczelni─? czy pedagoga prowadz─?cego okre??lon─? pracowni─?. Oczywi??cie generalizuj─?, ale po tylu latach organizowania tego przegl─?du powstaje ju?? pewne rozeznanie, je??li chodzi o preferencje, artykulacje, tendencje i idee przypisane okre??lonym ??rodowiskom.

I tak mo??na si─? spodziewa─? bardzo dobrej grafiki w technikach metalowych z ASP z Krakowa, Katowic czy Wroc??awia.
Serigrafie, i to w du??ych ilo??ciach i formatach, przysy??aj─? ASP ?ü??d?? i Pozna??, UMK Toru??, a ostatnio r??wnie?? ASP w Katowicach.
Litografie to Krak??w, Warszawa, Pozna?? i Gda??sk, linoryty najcz─???ciej pochodz─? z Krakowa, Wroc??awia i Poznania.
Grafika poszukuj─?ca to z pewno??ci─? Pozna??, Katowice, Wroc??aw i Krak??w.

W ostatnich edycjach biennale zauwa??y─? si─? da??a mocna reprezentacja grafiki cyfrowej z Katowic i Wroc??awia. O??rodki te wiod─? obecnie prym i posiadaj─? najwi─?ksze osi─?gni─?cia w tym zakresie edukacji artystycznej .

Cech─? charakterystyczn─? m??odej grafiki polskiej jest. To najcz─???ciej spotykana forma wypowiedzi i dotyczy w zasadzie wszystkich uczelni reprezentowanych na wystawach Biennale. Pojawiaj─? si─? r??wnie?? prace mocno osadzone w tradycji abstrakcji i geometrii, kt??re w du??ej mierze s─? charakterystyczne dla szko??y ????dzkiej.

Ostatnie dziesi─?─? lat rozwoju komputer??w, rejestracji cyfrowych czy komunikacji globalnej spowodowa??o, ??e ju?? inaczej patrzymy na grafik─?. Stopniowo, w ostatnich edycjach biennale, zacz─???y pojawia─? si─? prace cyfrowe realizowane przy pomocy komputera, b─?d?? ze sporym jego zaanga??owaniem. M??odzi arty??ci, czy to nie dowierzaj─?c nowemu medium, czy to z przyczyn natury osobistej, mieszaj─? techniki najnowsze z tymi o okre??lonej hierarchii tradycyjnej (ASP Katowice).

Metoda ta daje cz─?sto bardzo interesuj─?ce skutki artystyczne. Pojawiaj─? si─? cytaty fotograficzne, digitalne i to w jaknajbardziej SZLACHETNYCH TECHNIKACH jak: akwaforta, akwatinta, sucha ig??a czy drzeworyt.

Oczywi??cie s─? to ??wiadome wybory, kt??re podporz─?dkowane s─? wcze??niej przyj─?tym celom artystycznym.

Wsp????czesna grafika artystyczna funkcjonuje nieco poza oficjalnymi przegl─?dami sztuki, dlatego kontakt z ni─? jest rzeczywi??cie rzadszy. Niemniej, dzi─?ki du??ym przegl─?dom cyklicznym jak: krakowskie MTG , toru??skie Mi─?dzynarodowe Triennale Grafiki KOLOR W GRAFICE, katowickie Triennale Grafiki Polskiej czy pozna??skie Biennale Grafiki Studenckiej istnieje mo??liwo??─? poznania tego, co obecnie w tej dziedzinie sztuki jest istotne, jak nowe metody obrazowania i druku znajduj─? swoje trwa??e miejsce w obszarze grafiki warsztatowej. Bowiem ka??da epoka we w??a??ciwy sobie spos??b obrazuje sw??j wizerunek, preferuj─?c takie media, kt??re j─? najpe??niej charakteryzuj─?.
Ale tylko ta sztuka, kt??ra czerpie odwa??nie ze zdobyczy technologicznych i korzysta z nowych idei, staje si─? pami─?ci─? swojego czasu, a przynajmniej w znacznej mierze. Szczeg??lnie dzisiaj, a w grafice i multimediach przede wszystkim.
Oczywi??cie mam ??wiadomo??─?, ??e po ka??dej fali fascynacji wynalazkami i nowinkami technologicznymi przychodzi czas na refleksj─?. To, co jeszcze niedawno otwiera??o przed nami nieograniczone perspektywy poznawcze i obszary penetracji artystycznej (komputer, druk cyfrowy, Internet), ukazuje nam niespodziewanie now─? sfer─? zagro??e??, pu??apek i pewnego medialnego uzale??nienia. S─?dz─?, ??e najm??odsi graficy maj─? tego ??wiadomo??─?...

.Mo??e dlatego dzisiaj najbardziej interesuj─?ce poszukiwania to te, w kt??rych arty??ci Ô??penetruj─?Ô?Ł wspomniane obszary, ??wiat reklamy i szeroko rozumianego designu?
Daje to w artystycznym aspekcie bardzo interesuj─?ce skutki, gdzie tradycja grafiki warsztatowej miesza si─? ze wsp????czesnymi zapisami cyfrowymi

Wed??ug mnie, najbardziej istotny jest przekaz, sama idea. Zak??adam, ??e warsztat jest doskona??y, acz transparentny. Przekonuje mnie prze??amywanie podzia????w mi─?dzy technikami, propozycje wielkoformatowe, mocny kolor czy ??─?czenie - jak wspomina??em wcze??niej - r????nych artykulacji w obr─?bie wybranej techniki graficznej. Cz─?sto jest to odwieczna walka z malarstwem czy obecn─? si??─? grafiki reklamowej.

S─?dz─?, ??e m??oda grafika polska jest obecnie w trakcie znajdowania w??asnego oblicza i formy adekwatnej do opisu wsp????czesno??ci. Stopniowo rezygnuje z pozycji bycia tylko i wy??─?cznie obiektem kolekcjonerskich zbior??w. Jest to dla mnie najbardziej obiecuj─?ca sytuacja, kt??ra posiada nieograniczon─? perspektyw─? rozwoj

W masowej opinii grafika artystyczna postrzegana jest skromniej, ni?? np. plakat. Zreszt─?, po kilku latach stagnacji mamy do czynienia z jego ponownym rozwojem i to dzi─?ki najm??odszej generacji tw??rc??w, cz─?sto uczestnik??w i laureat??w pozna??skiego Biennale Grafiki Studenckiej.

W ostatnich latach pojawi??y si─? nowe, wcze??niej niespotykane, formy realizacjii dystrybucji obrazu. Mam na my??li form─? elektroniczn─?, holografi─?, internet, wielkoformatowe projekcje czy billboard, kt??ry ze swoim obszarem zadruku nie ma sobie r??wnych, je??li chodzi o si??─? dzia??ania. Trudno by─? oboj─?tnym wobec tego przekazu. Nawiasem m??wi─?c szkoda, ??e w przestrzeni miejskiej tak rzadko mo??na obejrze─? graficznie interesuj─?ce realizacje .

Niemniej, je??li si─? troch─? rozejrze─?, cho─?by w tzw. strefie undergroud, to znajdziemy sporo realizacji graficznych w postaci drobnych ulotek, wlepek, kartek pocztowych, efemerycznych pism, stron www. S─? to obszary, w kt??rych r??wnie?? wsp????czesna grafika ??yje. Zreszt─? wspomniane wy??ej formy designu graficznego znajduj─? swoje reprezentacje w tej Ô??szlachetniejszejÔ?Ł jej odmianie: w realizacjach grafiki artystycznej, co te?? w pozna??skim przegl─?dzie BGS jest wielokrotnie widoczne.

Nierzadko te dwie formy aktywno??ci tw??rczej zaz─?biaj─? si─?, zacieraj─?c granice mi─?dzy u??ytkow─? a czyst─? .

Pozycja, z kt??rej grafika podejmuje pr??by opisu ??wiata b─?d?? samej siebie, zawsze by??a spoza nask??rka sztuki. Wed??ug mnie to jej cecha charakterystyczna (chocia??by z powodu warsztatu), dzi─?ki kt??rej posiada mo??liwo??─? Ô??wolniejszej reakcjiÔ?Ł, co w efekcie daje czas do pe??niejszej, bardziej uniwersalnej wypowiedzi.

W moim odczuciu pozycja ta umo??liwia szeroki i prawdziwy dialog z odbiorc─?, zwalnia bowiem z niezdrowego wy??cigu z czasem .

Obserwuj─?c dokonania student??w grafiki z ca??ego kraju wida─?, ??e nie s─? to tylko i wy??─?cznie ─?wiczenia semestralne ukierunkowana na nauk─? warsztatu, lecz wyra??nie stawiany jest cel artystyczny, idea czy pr??ba opisu ??wiata, w kt??rym przysz??o im ??y─?: tego prywatnego i tego publicznego. ??wiata pe??nego konflikt??w politycznych, religijnych, ekonomicznych czy socjalnych. ??wiata ery globalizacji, szybkiej komunikacji i masowej konsumpcji.

Postawy te okre??laj─? spo??eczn─? ??wiadomo??─? najm??odszego pokolenia tw??rc??w ery globalnej wioski.

Prof. Miros??aw Paw??owski
Wydzia?? Grafiki, Akademia Sztuk Pi─?knych w Poznaniu
  • 27.11.2008