Polish Printmaking

27.11.2008

PAMI─?─? PRZYSZ?üO??CI

Ô??Kto?? kiedy?? pi─?knie powiedzia??, ??e cz??owiek jest istot─?, kt??rej potrzebne jest to, co jest niepotrzebne. Sztuka jest nigdy nie ko??cz─?c─? si─? i niemo??liw─? pr??b─? opisania fenomenu ??wiata. I jakkolwiek by nie by??a wywrotowa, okrutna, negatywna - nios─?c ze sob─? pewien baga?? estetyczny, wprowadza stan rozedrgania, pobudza nasz─? wra??liwo??─?. To tyle. Jak d??ugo nie rozumiej─? tego decydenci i nauczycielki w szko??ach, b─?dziemy utopijnie wierzyli, ??e sztuka ma nas kszta??ci─?, czyni─? lepszymi. Ale czego tak naprawd─? nauczy??a nas proza Brunona Szulza, filmy Felliniego, symfonie Beethovena czy twarz Mony Lizy? Sztuka zaanga??owana - w najp??ytszym, politycznym sensie - staje na poziomie ideologicznego ??miecia i jej ??ywot traci blask tak szybko jak pierwsze strony gazet.Ô?Ł Mariusz Treli??ski, re??yser.

Grafika, podobnie jak inne dziedziny aktywno??ci ludzkiej od lat poddawana jest nieuchronnemu wp??ywowi dygitalizacji opisuj─?cej r??wnie??, jak nale??y si─? spodziewa─?, uniwersalny model cywilizacji jutra. Jakie formy przybierze wymiana informacji? Za po??rednictwem jakich urz─?dze?? generowane b─?d─? obrazy i w jaki spos??b b─?dziemy je rejestrowa─? w naszej ??wiadomo??ci - a mo??e tylko w pod??wiadomo??ci - trudno przewidzie─?. Kto wie, czy nie zaw??adnie nami bez reszty brudny filtr medi??w? Czy nie sprowadzi sensu istnienia do konsumowania wysokoprzetworzonych produkt??w?

Poszerzaj─?ca stale swoj─? obecno??─? i wp??ywy we wsp????czesnej grafice klasycznej technologia cyfrowa stanowi zapowied?? jutra. Jej powab polega na uwolnieniu artysty od ogranicze?? technologicznych, technicznych i logistycznych w por??wnaniu do klasycznych technik druku artystycznego. Dotyczy to zar??wno fazy tworzenia matrycy jak i procesu drukowania.

Ale czy w ??lad za cyfrow─? technologi─? druku wyposa??on─? w genialne, niepor??wnanie doskona??e procedury wykonawcze pod─???y??y realizacje odpowiadaj─?ce jej potencjalnym mo??liwo??ciom? Na ile obecna generacja Ô??ctrl+c, ctrl+vÔ?Ł gotowa b─?dzie w perspektywie dwudziestu lat do sp??jnego, opartego na odnowionej definicji oryginalno??ci opisania ??wiata.

Rzeczywisto??─? na niby formowana ze strz─?pk??w innej wirtualnej rzeczywisto??ci pozbawiona rudyment??w zapewniaj─?cych poczucie ??adu poznawczego zaczyna dominowa─? nad porz─?dkiem realnym.

Klasyczna grafika rozumiana jako skodyfikowana oparta na kanonie etycznym dyscyplina sztuk wizualnych ju?? dzisiaj prze??ywa g??─?boki kryzys braku zainteresowania. Spotyka si─? z niech─?ci─? medi??w, co paradoksalnie stanowi skutek i jednocze??nie przyczyn─? takiego stanu rzeczy.

Grafika dla sztuk wizualnych jest tym, czym poezja dla literatury. Z jednej strony elitarna, wymagaj─?ca zar??wno od artysty i widza szczeg??lnego uwra??liwienia i merytorycznych przygotowa??, z drugiej egalitarna, bo w por??wnaniu z innymi oryginalnymi dzie??ami sztuki - ??atwo dost─?pna. W pozornej s??abo??ci grafiki tkwi jej najwi─?ksza moc i perspektywa przetrwania. Jako dyscyplina zdefiniowana, wspieraj─?ca si─? na fundamencie etycznym wymagaj─?cym przestrzegania ??cis??ych procedur stanowi warto??─? sam─? w sobie.

Wobec narastaj─?cego chaosu ikonosfery, wobec fa??szywych wybor??w estetycznych grafika z ca??ym arsena??em instytucjonalnym i ludzkim stanowi─? mo??e alternatyw─? dla oferty ??atwego i g??adkiego prze??ywania ??wiata.

Dominuje wci─??? bardzo naiwny spos??b rozumienia sztuki. Z jednej strony pokutuje totalitarna koncepcja in??ynierii dusz. Z drugiej za?? pozytywistyczne przekonanie, ??e sztuka powinna umacnia─? i budzi─? w nas lepszego cz??owieka.

Mam nadziej─?, i?? za dwadzie??cia lat prawdziwa sztuka absolutnie niczemu nie b─?dzie s??u??y─? i na tym w??a??nie polega?? b─?dzie jej sens.

prof. Pawe?? Fr─?ckiewicz
  • 27.11.2008