Polish Printmaking

27.11.2008

TRIENNALE GRAFIKI POLSKIEJ W KATOWICACH

Adam Romaniuk

Triennale Grafiki Polskiej w Katowicach jest najwa??niejsz─? polsk─? imprez─? organizowan─? przez ??rodowisko grafik??w, zwi─?zanych z katowick─? ASP. Pocz─?tki TG P si─?gaj─? lat 80-tych a inicjatorem by?? Stanis??aw Kluska, kt??ry pe??ni?? funkcj─? kuratora pierwszego Tiennale Grafiki Polskiej. Kolejnym kuratorem by??a Ewa Zawadzka otaczaj─?c opiek─? kolejne 2, 3, 4, 5 Triennale Grafiki Polskiej.

Wszystkie edycje tej szczeg??lnej konfrontacji mia??y miejsce w Galerii Sztuki Wsp????czesnej Biura Wystaw Artystycznych w Katowicach.

Ostatnia, sz??sta odby??a si─? w 2006 roku. Na konkurs wp??yn─???o 814 prac 312-stu artyst??w. Zakwalifikowano na wystaw─? 110 prac 75 autor??w. Jury 6 TG P w sk??adzie; przewodnicz─?ca: Ewa Zawadzka Katowice oraz cz??onkowie: Piotr Bernatowicz Pozna??, Zbigniew Gorlak Gda??sk, Roman Lewandowski Krak??w, Miros??aw Paw??owski Pozna??, Zbigniew Purczy??ski ?ü??d??, Marcin Surzycki Krak??w, Jacek Szewczyk Wroc??aw i Andrzej W─?c??awski Warszawa, przyzna??o Grand Prix i nagrod─? regulaminow─? Grzegorzowi Ha??derkowi Katowice oraz nagrody regulaminowe; Januszowi Akermanowi Tczew, Judycie Berna?? B─?dzin, Mateuszowi D─?browskiemu Warszawa, Krystynie Piotrowskiej Warszawa. Przyzna??o r??wnierz 6 nagr??d fundowanych.

Ponadto to samo Jury w ramach 6 TG P w Katowicach, przyzna??o 3 nagrody specjalne i 2 wyr????nienia w konkursie na grafik─? wykonan─? na papierze firmy Hahnem??hle.

G????wnemu pokazowi towarzyszy??y dwie wystawy, ??ci??le uzupe??niaj─?ce poszukiwania szeroko rozumianego obrazu o wyra??nej prowieniencji graficznej.

Ewokacja matrycy to tytu?? miko??owskiej wystawy, natomiast druga zatytu??owana Ewokacja obrazu mia??a miejsce w Muzeum ??l─?skim Ô?? Kopalnia Katowice. Kuratorem tych wystaw by?? Roman Lewandowski, kt??ry w tek??cie do wystawy g????wnej zatytu??owanym Ewokacja grafiki napisa??: ??wiat zmienia si─?, a wraz z nim ewoluuje idea jego obrazowania. Przewarto??ciowaniu podlega bowiem nie tylko warsztat artysty, medium, kt??rym si─? pos??uguje, ale r??wnie?? - co mo??e najwa??niejsze - zmienia si─? sens praktyk artystycznych ...

mog??oby si─? wydawa─?, ??e rozw??j nowych technologii cyfrowych przyczyni si─? do zmierzchu tradycyjnych technik graficznych. Tak si─? wszak??e nie sta??o, jakkolwiek proces ten przyni??s?? brzemienne skutki dla tradycyjnej grafiki warsztatowej. Otwarte jednak pozostaje pytanie - c???? po grafice pozosta??o? Niew─?tpliwie - pozosta?? obraz...

Jest to wszak??e obraz, kt??ry dzisiaj prezentuje sam siebie i w??asne dzieje. W dalszej za?? kolejno??ci - i nie jest to hierarchia przypadkowa - reprezentuje on - i na sw??j spos??b powiela - dzieje grafiki w og??le, a w tym sam─? matryc─? oraz jej ide─?. Odbijanie zatem pozyska??o nowy wymiar...

W ostatnich latach obserwujemy gwa??townie nast─?puj─?ce przemiany w grafice - tak mentalne jak i technologiczne. Definicja grafiki ewoluuje i poszerza sw??j obszar. Dzisiaj arty??ci graficy chc─?c pe??niej zrealizowa─? sw??j zamys?? artystyczny si─?gaj─? po wszelkie dost─?pne ??rodki. Obszar intermedi??w zosta?? r??wnie?? zaanektowany przez grafik??w .

Cytuj─?c dalej autora wst─?pu do katalogu 6TG P: ...niejednokrotnie dzie??a wychodz─?ce spod r─?k grafik??w s─? swoist─? hybryd─? gatunkow─?. W─?tek ten sta?? si─? przyczynkiem do poszerzenia prezentacji triennalowskiej o wspomniane ju?? wcze??niej dwie wystawy, kt??re w spos??b ewidentny dotykaj─? problem??w stoj─?cych przed wsp????czesnym grafikiem.

Tytu??y tych wystaw Ewokacja matrycy i Ewokacja przestrzeni wskazuj─? na obszar penetracji artystycznych wielu wybitnych polskich artyst??w wywodz─?cych si─? z tych samych korzeni .

Kurator tych wystaw Roman Lewandowski przy okazji ich otwarcia powiedzia??: ...po latach dominacji matrycy i jednowymiarowo??ci grafika uwolni??a si─? z ich w─?dzide??. Dzie??o pokazuje jak dalece umowne s─? jego granice...

By─? mo??e Rada Programowa przysz??ego triennale powinna poszerzy─? formu??─? kwalifikuj─?c─? o prace, kt??re wychodz─? z kr─?gu grafiki, powi─?kszaj─?c jego obszar. Dojdzie wtedy do wyra??nej konfrontacji odmiennie r????nych postaw artystycznych.

Londy??ski krytyk sztuki Richard Noyce, specjalizuj─?cy si─? w grafice, zwraca uwag─? na fakt, i?? sztuk─? nale??y rozpatrywa─? w kontek??cie czas??w, w jakich ??yjemy, nie pomniejszaj─?c znaczenia tego, co ju?? zosta??o dokonane w danej dziedzinie .

W globalnym systemie, w kt??rym wszystko wydaje si─? by─? coraz bardziej nastawione na natychmiastow─? komunikacj─?, natychmiastow─? gratyfikacj─? i natychmiastowy sukces albo pora??k─?, tworzenie sztuki - przynajmniej w tradycyjnym rozumieniu wykonania rysunku, obrazu, rze??by czy grafiki - jest zagro??one wygini─?ciem, albo te?? zostanie wessane w paszcz─? medi??w. Nie musi si─? tak zdarzy─?, je??li prace tradycyjne na najwy??szym poziomie, w rozumieniu warsztatu graficznego, a nie tre??ci, zostan─? uzupe??nione obrazami graficznymi, w rozumieniu intermedi??w.

Jak ta sytuacja odnosi si─? do tworzenia sztuki - do tworzenia grafiki? Albo, czy jest ona czym?? wi─?cej ni?? tylko dostarczeniem czego?? w rodzaju kontekstu, w jakim arty??ci pracuj─? i w jakim powstaje sztuka? Kto?? m??g??by r??wnie dobrze zapyta─?, dlaczego w ??wiecie, kt??ry wr─?cz zalewany jest obrazami i w kt??rym dzie??a sztuki tworzone s─? codziennie w ogromnych ilo??ciach, ktokolwiek przy zdrowych zmys??ach chcia??by co?? jeszcze do??o??y─?. W istocie jest wielu ludzi, kt??rzy nawet nie trudz─? si─?, aby zada─? to pytanie - po prostu dyskontuj─? tw??rczo??─? jako dzia??anie nie warte nawet refleksji. Czy ktokolwiek przyjmuj─?cy tak─? perspektyw─? mo??e zna─? prawid??ow─? odpowied??? .

Z drugiej strony, tworzenie sztuki jest podstawow─? ludzk─? aktywno??ci─? i by??o ni─? od co najmniej 30 000 lat. Tworzenie znak??w jest czym?? tak pierwotnym, ??e nie mo??e zosta─? relegowane do rzeczywisto??ci dzia??a?? bez znaczenia. Ani nie mo??e, ani nie powinno by─? zatrzymane.

Trzeba, aby tw??rczo??─? by??a popierana i rozwija??a si─?, a przede wszystkim, aby sta??a si─? witalnym sposobem komunikacji.

Triennale Grafiki Polskiej w Katowicach to wielkie ??wi─?to grafiki, w ramach Mi─?dzynarodowego Triennale Grafiki w Krakowie, honoruj─?ce pasj─? i potencja?? tw??rc??w reprezentuj─?cych wszystkie wa??ne ??rodowiska w Polsce z jednej strony, a z drugiej dostrzeganie przemian na kt??re s─? czuli przede wszystkim odbiorcy, rozpatruj─?cy cz─?sto obrazy w kontek??cie czas??w, w jakich ??yjemy.

Prof. Adam Romaniuk
Wydzia?? Grafiki, Akademia Sztuk Pi─?knych w Katowicach
Kurator 6. Biennale Grafiki Polskiej
  • 27.11.2008