Polish Printmaking

03.05.2009

Vir Dolorum - Szymon Prandzioch

Vir Dolorum

Szymon Prandzioch
VIR DOLORUM
MUZEUM ARCHIDIECEZJALNE W KATOWICACH
GALERIA SZTUKI WSP???CZESNEJ FRA ANGELICO, Wita Stwosza 16
wystawa potrwa do 31.05.09

Vir Dolorum (M??? bole??ci) - ikonograficzny motyw Chrystusa cierpi?cego, wywodz?ce si? z obszar??w ko??cio??a wschodnio-bizantyjskiego przedstawienie Vir Dolorum jest obrazem kultu religijnego z rodziny ??redniowiecznych w?tk??w ikonograficznych ukazuj?cych um?czonego Jezusa nazywanego Christus patiens. S??owo pasja czerpie sw? genez? z ??aciny, podobnie jak s??owo pacjent (patiens) - chory, cierpi?cy. Cho? dos??ownie oznacza m?k? i cierpienie, w j?zyku chrze??cija??stwa odnosi si? wprost do m?ki i ??mierci Chrystusa. Obraz Chrystusa cierpi?cego powsta?? jako wynik przenikania si? ze sob? przedstawie?? Chrystusa Ukrzy??owanego i Chrystusa w grobie. Przedstawia p???? nag?, widoczn? do po??owy figur? stoj?cego w sarkofagu Chrystusa pokazuj?cego rany. Wizerunek Vir Dolorum sta?? si? ponadczasowym sposobem konceptualizowania Chrystusa tryumfuj?cego nad ??mierci?. Zawiera w sobie pasj? symbolicznie urzeczywistnion? w liturgii, czyli stan udr?czenia obejmuj?cy jednocze??nie r????ne etapy, od modlitwy w Ogr??jcu, a?? po Zmartwychwstanie.

Wykonanie obrazu Imago Pietatis (inaczej Vir Dolorum) zleci?? papie?? Grzegorz Wielki, chc?c utrwali? nast?puj?c? wizj?, kt??rej dozna?? podczas celebrowania eucharystii. Papie??owi ukaza?? si? na o??tarzu Chrystus w otoczeniu narz?dzi m?ki, a krew z jego ran la??a si? do kielicha. Wizerunek cieszy?? si? du??? popularno??ci?, zw??aszcza w krajach na p????noc od Alp, wyst?puj?c tam w r????nych typach i wariantach.

W starotestamentowym tzw. Hymnie S??ugi Bo??ego (Iz 53, 3-5) pada okre??lenie: ??M??? bole??ci" (Iz 53, 3-5): ??Wzgardzony i odepchni?ty przez ludzi, M??? bole??ci, oswojony z cierpieniem?. Prorok Izajasz ukazuje cz??owieka, kt??ry zgodzi?? si? na cierpienie, przez co odni??s?? nad nim zwyci?stwo. Cierpienia opisane w hymnie, jak i samo okre??lenie, w chrze??cija??stwie zosta??y odniesione do Chrystusa. Niemiecki odpowiednik Vir Dolorum - Schmerzensmann - nazywa osob? przedstawion? w takiej formie, w jakiej mo??na j? zobaczy?, czyli jako osob? naznaczon? spe??nionym lub jeszcze trwaj?cym cierpieniem. Okre??lenie to pokazuje nie tylko wewn?trzn?, ale tak??e formaln? warstw? znaczeniow?. Jest ma??o precyzyjne j?zykowo, dopuszcza mo??liwo??? interpretacji Schmerzensmann jako cz??owieka, kt??ry cierpia?? b??le lub cz??owieka, kt??ry cierpi b??le w czasie tera??niejszym. Pozwala ono pojmowa? przesz??o??? i tera??niejszo??? jako ca??o???. Jak podaje Panofsky: Vir Dolorum neguje ??przeciwie??stwo pomi?dzy ??yciem a ??mierci?, staniem a le??eniem?.


...??Dyplomowy cykl grafik Szymona Prandziocha inspirowany tematem ??M???a Bole??ci? (Vir Dolorum) odbiega w znacznym stopniu od ikonografii funkcjonuj?cej w sztuce sakralnej. ??wiadomy jej kanonu przedstawie?? proponuje opisane w??asnym j?zykiem, bardzo osobiste, studia przedmiot??w, obiekt??w, motyw??w, prowokuj?cych skojarzenia, kt??rych ??r??d??em jest b??l i cierpienie. P????mrok szpitalnej poczekalni, szpitalne ??????ko, ig??a strzykawki, cytat z ukrzy??owania, skalpel, kropl??wka, opakowanie tabletek ?? to niekt??re z nich. Motywy znane, przedmioty zwyczajne, w cyklu trac?c swoj? dos??owno???, nabieraj? symbolicznych sens??w. Pow??ci?gliwo??? i prostota wzmacnia jednocze??nie ich si??? oddzia??ywania. Nie ma w nich patosu, pretensjonalno??ci, ha??asu ?? . Jest ??wiat??o, kt??rego zaw???ony kr?g zdaje si? decydowa? o wszystkim. Jego intensywno??? t??umaczy skala graficznych miniatur. Ich kameralno???, zachowuj?c swoj? pierwotn? cech? intymno??ci, sprzyja indywidualnej kontemplacji. Tym samym daje szanse kontaktu z grafik? w spos??b g???bszy i bardziej osobisty. Przekonuje o tym spos??b podania odbitek i ich prezentacja. Wskazuje na szczeg??ln? nobilitacj? ma??ej grafiki, z jednej strony obiektu by? mo??e kolekcjonerskich t?sknot, z drugiej osobistego wyznania, z kt??rym autor pr??buje si? z nami podzieli?.?...
prof. Jan Szmatloch

Szymon Prandzioch urodzony 04.12.1983 w Rudzie ??l?skiej. W 2003 uko??czy?? z wyr????nieniem Pa??stwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. J. Pankiewicza w Katowicach.
W 2008 otrzyma?? dyplom z wyr????nieniem w pracowni wkl?s??odruku prof. Stanis??awa Kluski.
Wystawy:(indywidualna) Galeria Rotunda, Bytom 2006;
Wystawy zbiorowe: VI Triennale Plakatu w Trnavie- S??owacja 2006; ??Ewokacje przestrzeni?, MTG, Muzeum ??l?skie, Katowice2006; ??Para-neue? Kolonia, Niemcy 2006; Mi?dzynarodowe Triennale Plakatu, Hongkong 2007, 21 Mi?dzynarodowe Biennale Plakatu, W-wa 2008
Nagrody: Stypendium Ministra Kultury (2004, 2007) Grand Prix 7-go Festiwalu Rysowania, Zabrze 2004; I Nagroda w III-ej edycji konkursu na ??Autoportret? -Stalowa Wola 2004; III miejsce w VI Konfrontacjach Artystycznych ??Sacrum w sztuce?, Wadowice 2006, Wyr????nienie w VI i VIII edycji Galerii Plakatu AMS, W-wa 2007, 2008; I miejsce w konkursie na plakat organizowanym przez American Chamber of Commerce, Warszawa 2008
  • 03.05.2009